Hyperpigmentatie van de huid: alles wat u moet weten over hyperpigmentatie van de huid

13/06/2024

La peau hyperpigmentée : Tout savoir sur les hyperpigmentations de la peau

Problématiques cutanées

Artikel delen:

Huidpigmentatie is het natuurlijke biologische proces van het kleuren van onze huid. Wanneer onze huidtint goed gereguleerd is, is ze mooi en egaal. Maar dit mechanisme kan verstoord raken en leiden tot het ontstaan van vlekken, ook wel hyperpigmentatie genoemd.

In dit artikel leggen we alles uit over de verschillende soorten hyperpigmentatie, hun oorzaken en oorsprong, hun kenmerken, hun locaties en bovenal geven we u onze beste tips om ze te voorkomen en de zichtbaarheid ervan te verminderen.

1. Het proces van huidpigmentatie

We danken onze huidskleur aan het natuurlijke pigmentatieproces, dat wordt verzorgd door een gespecialiseerde cel in de opperhuid, de melanocyt.

Deze melanocyt produceert melanine, een mengsel van verschillende huidpigmenten:

Feomelaninen: deze pigmenten zijn geelrood van kleur. Ze komen vooral voor bij lichte huidtypes, zoals roodharigen.
Eumelaninen: Donker van kleur (bruin of zwart), kenmerkend voor een olijfkleurige en donkere huid.

Elk individu heeft deze pigmenten daarom in zeer wisselende verhoudingen, waardoor onze huidskleur een uniek kenmerk is.

Nadat melanine is aangemaakt door de melanocyt in kleine zakjes, melanosomen genaamd, wordt het vanuit de diepere lagen van de opperhuid overgebracht naar cellen die keratinocyten worden genoemd.
Dankzij de celvernieuwing van keratinocyten dringt melanine door tot aan het huidoppervlak en kleurt het de huid.

Tijdens het bruinen wordt het volledige pigmentatieproces van de huid geactiveerd door UV-stralen.

Lees ons speciale artikel om meer te weten te komen overde effecten van de zon op de huid.

2. Wat is huidhyperpigmentatie?

Hyperpigmentatie is een pigmentstoornis die verband houdt met een overmatige melanineproductie door melanocyten in bepaalde delen van het gezicht en lichaam.

Pigmentstoornissen komen vaak voor en bestaan in verschillende vormen. Ze kunnen plaatselijk voorkomen, zoals vlekken of moedervlekken, maar ook uitgebreider, zoals het zwangerschapsmasker of het bekende melasma.

3. De verschillende soorten huidhyperpigmentatie:

Er is een grote verscheidenheid aan huidhyperpigmentaties, elk met zijn eigen kenmerken¹-³.

Lentigo
Dit is de medische term voor vlekken veroorzaakt door blootstelling aan de zon en omvat zowel ouderdomsvlekken (seniele lentigo's) als zonnevlekken (solaire lentigo's). Lentigo is een lokale hyperpigmentatie die vaak voorkomt op aan de zon blootgestelde delen van het lichaam, zoals het gezicht, de handen en het decolleté. Lentigo is lichtbruin tot zwart van kleur en komt voornamelijk voor vanaf de leeftijd van 40 jaar, maar kan ook eerder optreden. Lentigo's treffen alle huidtypes, maar met name de lichte huid.
Melasma
Ook wel chloasma genoemd, of beter bekend als "zwangerschapsmasker", de verrassingsgast van aanstaande moeders! Melasma is in wezen hormonaal van oorsprong en manifesteert zich voornamelijk tijdens de zwangerschap in de vorm van grote donkere vlekken in het gezicht, op de wangen, neus, voorhoofd of tussen neus en mond. Deze hyperpigmentatie komt veel voor bij vrouwen, maar kan ook bij mannen voorkomen.
PHI
Ook wel postinflammatoire hyperpigmentatie genoemd. U hebt waarschijnlijk al hyperpigmentatie op uw huid opgemerkt na een verwonding zoals een litteken, een snijwond, een acnepuistje, een chirurgische ingreep enz. Dit zijn postinflammatoire hyperpigmentaties die over het algemeen bruin worden na de ontstekingsfase, waarin de huid eerst rood en vervolgens roze is. Dit zijn vlekken die zeer vaak voorkomen bij een donkere huid.

Focus op donkere huid

Door hun hoge melaninedichtheid kunnen donkere huidtypes vaker last hebben van pigmentatiestoornissen.
De gebieden die het meest worden getroffen zijn de oogcontour, met donkere kringen, en gewrichtsgebieden zoals de ellebogen en knieën.

VROUW-MET-MOK-KOFFIE-LIJKT-HET-MOEILIJK-TE-HEBBEN

4. De impact van vlekken en hyperpigmentatie op dagelijkse basis

Als uw huid gevoelig is voor puistjes, dan weet u waarschijnlijk dat pigmentatiestoornissen in het dagelijks leven voor veel ongemak kunnen zorgen. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat verschillende soorten hyperpigmentatie een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven, maar ook op psychisch en emotioneel leed, wat vooral merkbaar is bij donkere huidtypes (IV, V, VI).

Acne en postinflammatoire hyperpigmentatie blijken volgens onderzoek ook bronnen van schaamte te zijn met een aanzienlijke psychosociale impact op de getroffenen⁴.

5. Veelvoorkomende oorzaken van huidhyperpigmentatie

Om u te helpen begrijpen waar uw pigmentatieproblemen vandaan kunnen komen, vindt u hier de meest voorkomende oorzaken van hyperpigmentatie van de huid⁵.

Zon
Melanine is in de eerste plaats de manier waarop de huid zich beschermt tegen schade door de zon. Daarom stimuleren UV-stralen direct de activiteit van melanocyten en activeren ze de overproductie van melanine. Intensieve en langdurige blootstelling aan de zon overstimuleert het pigmentatieproces van de huid en bevordert hyperpigmentatie (bijv. bruine vlekken, sproeten enz.) op blootgestelde plekken.
Hormonen
Verschillende hormonen spelen een rol bij de pigmentatie van de huid door melanocyten te stimuleren tot de productie van melanine. Deze hormonen zijn onder andere oestrogeen, α-MSH en MSH. Deze hormonen kunnen het ontstaan van pigmentstoornissen, zoals melasma (of chloasma), tijdens de zwangerschap of de menopauze bevorderen. De anticonceptiepil of hormoonvervangingstherapie kan melasma ook bevorderen.

BEEN-EN-HAND-OUDERE-PERSOON-MET-PIGMENTVLEKKEN

Huidveroudering

Natuurlijk vertraagt het pigmentatieproces van de huid met de leeftijd. Terwijl het aantal melanocyten in de opperhuid afneemt, neemt de melanineproductie toe. Melanine is ook minder goed verdeeld over de huid, wat leidt tot het ontstaan van bruine vlekken of hyperpigmentatie.

Ontsteking
Onze huid kan verschillende ontstekingsepisodes ervaren, sommige incidenteel of chronisch. Dit is met name het geval bij acne, verwondingen (snijwonden, brandwonden enz.) of tijdens genezingsfasen waarbij littekens vaak hyperpigmentatie vertonen. Een huid die vatbaar is voor atopische dermatitis kan ook hyperpigmentatie vertonen.
Genetica
Onze huidskleur wordt bepaald door onze genen. Afhankelijk van uw fototype (huidskleur) kunt u dus meer of minder vatbaar zijn voor hyperpigmentatie. Dit geldt voor een donkere huid (fototypes IV, V en VI), die vatbaarder is voor pigmentatiestoornissen.

Medicijnengebruik of bepaalde ziekten

Antibiotica, anti-epileptica of zelfs chemotherapie kunnen pigmentatiestoornissen bevorderen. Ziekten zoals vitiligo, die gekenmerkt worden door lokaal verlies van melanocyten, zijn ook bekend om hun effect op de pigmentatie:

albinisme,
atopische dermatitis,
hemochromatose (overtollig ijzer in het lichaam),
gastro-intestinale aandoeningen (syndroom van Peutz-Jeghers),
hormonale aandoeningen (ziekte van Addison),
neurologische aandoeningen (neurofibromatose).

Voedingsstoffentekorten kunnen ook pigmentatiestoornissen veroorzaken, zoals een tekort aan vitamine C, foliumzuur/B12 of vitamine A...

6. Waar ontstaat hyperpigmentatie meestal?

Hyperpigmentatie kan over het hele lichaam en gezicht voorkomen.

Maar afhankelijk van het type hyperpigmentatie zijn bepaalde gebieden, zoals het gezicht, de hals, het decolleté en de handen, gevoeliger voor pigmentatiestoornissen.
Zoals u kunt zien, zijn de gebieden die het meest aan de zon worden blootgesteld, vatbaarder voor de gevolgen.

Hyperpigmentatie kan ook meer of minder uitgebreid zijn. Terwijl lentigo zich voornamelijk kenmerkt door kleine, plaatselijke vlekken, kan melasma grote delen van het gezicht aantasten, zoals het voorhoofd en de wangen.

7. Hoe verzorgt u een huid die vatbaar is voor hyperpigmentatie?

Om uw huid die vatbaar is voor donkere vlekken en hyperpigmentatie te verzorgen, volgen hier onze beste tips.

1. Verminder donkere vlekken:

Thuis kunt u lokale cosmetische behandelingen toepassen die speciaal zijn ontworpen om pigmentatiestoornissen aan te pakken. Deze behandelingen gebruiken actieve ingrediënten die de zichtbaarheid van donkere vlekken verminderen door de melanineproductie op verschillende niveaus te reguleren. Hier zijn enkele van de meest gerenommeerde cosmetische ingrediënten voor donkere vlekken en hyperpigmentatie⁶-⁹.

INGREDIËNTEN-VITAMINE-C-NIACINAMIDE-COMPLEX-MELA-IN-BEKERS

Vitamine C: Deze krachtige antioxidant remt het enzym dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van melanine. Vitamine C staat bekend om zijn gerichte werking op pigmentvlekken.

Niacinamide, of vitamine B3: Dit actieve ingrediënt met ontstekingsremmende en antioxiderende eigenschappen vermindert hyperpigmentatie en verbetert de egale teint door de overdracht van melanine naar keratinocyten, de cellen van de opperhuid, te beperken.

Plantenextracten: Er zijn ook veel planten waarvan klinisch is aangetoond dat ze de pigmentatie van de huid verlichten, zoals bepaalde algenextracten, zoethout, schisandrabessen, berendruif enz.

Om donkere vlekken en verschillende vormen van hyperpigmentatie actief te bestrijden, hebben we bij TOPICREM onze MELA-lijn met anti-donkere-vlekkenproducten. We hebben ook een uniek complex van ingrediënten tegen donkere vlekken ontwikkeld en hiervoor patent aangevraagd. Ons MELA Complex bestaat uit niacinamide en een algenextract die inwerken op alle stadia van de melanogenese voor een optimale, egaliserende werking.

Onze laatste tip voor het effectief verminderen van huidhyperpigmentatie: uw cosmetische behandeling tegen donkere vlekken moet gepaard gaan met goede uv-bescherming. Anders stimuleren uv-stralen op natuurlijke wijze de melanineproductie.

VISUEEL-KENMERK-LIJN-MELA-LICHAAM-EN-GEZICHT

2. Voorkom donkere vlekken:

Onthoud dat de zon een belangrijke factor is bij het ontstaan van hyperpigmentatie van de huid. Om het ontstaan van pigmentatiestoornissen te beperken, is het daarom essentieel om uw huid dagelijks te beschermen tegen uv-straling.

Beschermende huidverzorgingsproducten met een hoge beschermingsfactor van SPF 30 of SPF 50, of zelfs SPF 50+, zoals onze SUN PROTECT hydraterende zonnebrandcrèmes kunnen naast uw dagelijkse huidverzorgingsroutine worden aangebracht voor optimale bescherming.

Idealiter is het noodzakelijk om het product gedurende de dag opnieuw aan te brengen, vooral als u in een zeer zonnige omgeving woont.

3. Behandelingen voor hyperpigmentatie in dermatologiepraktijken:

Dermatologen bieden in hun praktijk behandelingen aan die hyperpigmentatie van de huid kunnen verminderen¹⁰-¹²

Behandelingen op basis van retinoïden: Retinoïden worden vaak voorgeschreven en zijn derivaten van vitamine A, zoals retinol. Ze bieden uitstekende resultaten bij hyperpigmentatie en vlekken (waaronder melasma).
Behandelingen op basis van dermocorticoïden: Deze moleculen, zoals dexamethason, staan bekend om hun ontstekingsremmende eigenschappen en hun gunstige effecten op hyperpigmentatie. De combinatie met andere actieve ingrediënten levert bevredigende resultaten op.
AHA- en glycolzuurpeelings: AHA- (of fruitzuur)peelings, waaronder glycolzuur, worden veel gebruikt door dermatologen en bieden zeer goede resultaten bij vlekken en hyperpigmentatie, zoals postinflammatoire hyperpigmentatie, melasma en zelfs littekens.
Laser: Deze werkt als een AHA-peeling en verwijdert de cellagen op het huidoppervlak. Het is vooral interessant vanwege de ultraprecieze werking, waardoor hyperpigmentatie kan worden aangepakt zonder de aangrenzende huid te beïnvloeden.

De formules van TOPICREM zijn allemaal ontworpen om beschermende hydratatie te bieden en de huidbarrière van de gevoelige huid van het hele gezin te behouden.

Om dit te bereiken, maakt ons laboratorium gebruik van zijn expertise op het gebied van farmaceutische excellentie:
Selectie van ingrediënten met een hoge tolerantie en bewezen effectiviteit,
Ontwikkeling van formules die klinisch getest zijn op de gevoelige huid,
Effectiviteit aangetoond door de wetenschap en goedgekeurd door consumenten.

Door het comfort en emotionele welzijn dat ze bieden, helpen onze behandelingen u zich zelfverzekerd te voelen in uw huid en in uzelf, om uzelf beter te laten zien aan anderen en zo ten volle te genieten van elk moment van het leven.

Bibliografische referenties:

¹N. A. Vashi et R. V. Kundu, « Facial Hyperpigmentation: Causes and Treatment », British Journal of Dermatology 169, no s3, 2013.
²Thierry Passeron et Mauro Picardo, « Melasma, a Photoaging Disorder », Pigment Cell & Melanoma Research 31, no 4 (2018): 461‐65.
³Erica C. Davis et Valerie D. Callender, « Postinflammatory Hyperpigmentation: A Review of the Epidemiology, Clinical Features, and Treatment Options in Skin of Color », The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology 3, no 7 (juli 2010): 20‐31.
⁴Barbara Schuster, Julia Gallinger, Wolfgang G Philipp-Dormston, Matthäus Vasel, Alison M Layton, Less confident, successful and happy: patients with post-acne hyperpigmentation are stigmatized, British Journal of Dermatology, Volume 188, Issue 5, May 2023, Pages 682–684, https://doi.org/10.1093/bjd/ljad026
⁵N. A. Vashi et R. V. Kundu, « Facial Hyperpigmentation: Causes and Treatment », British Journal of Dermatology 169, no s3, 2013.
⁶T. Hakozaki et al., « The Effect of Niacinamide on Reducing Cutaneous Pigmentation and Suppression of Melanosome Transfer », The British Journal of Dermatology 147, no 1 (juli 2002): 20‐31.
⁷Migan, « Étude des agents dépigmentants et de leur utilisation détournée dans la dépigmentation volontaire », 2013.
⁸C. K. Kimbrough-Green et al., « Topical Retinoic Acid (Tretinoin) for Melasma in Black Patients. A Vehicle- Controlled Clinical Trial », Archives of Dermatology 130, no 6 (juni 1994): 727‐33.
⁹Rathee, P., Kumar, S., Kumar, D., Kumari, B., & Yadav, S. (2021). Skin hyperpigmentation and its treatment with herbs: an alternative method. Future Journal of Pharmaceutical Sciences, 7. https://doi.org/10.1186/s43094-021-00284-6.
¹⁰Barry Ladizinski, Nisha Mistry, et Roopal V. Kundu, « Widespread Use of Toxic Skin Lightening Compounds: Medical and Psychosocial Aspects », Dermatologic Clinics, Special Topics in Tropical Dermatology, 29, no 1 (1 janvier 2011): 111‐23.
¹¹Nautiyal, A., & Wairkar, S. (2021). Management of hyperpigmentation: Current treatments and emerging therapies. Pigment Cell & Melanoma Research, 34, 1000 - 1014. https://doi.org/10.1111/pcmr.12986.
¹²Akiko Usuki et al., « The Inhibitory Effect of Glycolic Acid and Lactic Acid on Melanin Synthesis in Melanoma Cells », Experimental Dermatology 12 Suppl 2 (2003): 43‐50.